Mens Zijnde in Wording

Drie lezingen uit het cursusjaar 2014-2015
Drie onderwerpen over de aard van het Mens-ZijN als een ‘staan in verhouding’.
Het getal als Taal vertelt uiterst efficiënt en exact mee om deze verhouding in Bijbels perspectief toe te lichten en te duiden.

Deel 1: Blokje rond de Toren van Babel

Er komt geen einde aan de Oneindige, en dat geldt ook voor zijn Beeld, de Mens, maar dat is in deze laatste wel een verwarrende zaak. Hij blijft maar zoeken naar definities, naar namen voor zichzelf, om zichzelf te pakken, om de Eeuwige te vatten. Telkens gaat hij daarnaar op weg en meent hij het einde in zicht, de uiteindelijke klaarte, de Naam voor eens en altijd … hij meent: ik heb het gemaakt! Maar Mens is de Eeuwige in Tegen-spraak … de Ene in Ontmoeting … hoe houdt zijn gaan stand?! Mens, Zijnde in Wording. Twee in één, een paradox … Er komt geen einde aan de Oneindige.
In deze lezing gaan de Zonen van Adam opnieuw op weg. Ze waren gestrand in ontucht, maar de Eeuwige gaf hen een harde les en waste de gehele aarde schoon. Er was een Oervloed … een nieuw Begin … volken vormden zich en trokken op … zeventig in getal. De Eeuwige komt kijken hoe zijn Zoon het maakt, en wat ziet Hij? … Mens bouwt een toren, een bastion, een trap omhoog! Hij die de aarde tot zegen moet zijn … De Ene verzint een list, want dit kan niet de bedoeling zijn, Mens is nog lang niet af! Er mankeert nog iets aan zijn taal …

 

Deel 2: Wie is de mens?

Belangwekkende vraag in een wereld waar de mens wordt gedefinieerd als een dier met bijzondere eigenschappen. Zegt dit genoeg van de menselijkheid van de mens? Is een zandkorrel gestold licht? … Is een plant een groeiende zandkorrel? … is een dier een wandelende plant? … Is een mens een pratend dier? … Maar, vanwaar is het Licht? Abraham Joshua Heschel schreef ooit een boekje met dezelfde titel: Who is man? (1965). In deze uitgewerkte lezing is hij één van de gidsen, maar we kijken vooral naar Bijbelse uitspraken over die mens, en houden we zijn getal tegen het licht, zoeken we naar verhoudingen die meestal onzichtbaar blijven, maar die o zo veelzeggend blijken: het ik van die mens en het Ik van de Eeuwige, zij hebben iets met elkaar. Het wordt zelfs een Bruiloft, een Mystieke Bruiloft en de lezer is hierbij te gast, zelfs Bruid, zelfs Bruidegom … Ontmoet het Teken van de ZooN waarin Mens wordt gekend.

Deel 3: Weet voor Wie je staat.

Weet voor Wie je staat is een spreuk die je kunt vinden in elke synagoge, boven de kast met de Schriftrollen, dus als een soort ‘wacht-woord’ vóór je naar de Woorden grijpt.
Weet voor Wie je staat is misschien wel de belangrijkste mystieke verhouding die denkbaar is. Dit heeft alles te maken met de verhouding tijd – eeuwigheid, met de vraag wie ik ben en Wie God is, en met hun ontmoeting.

In deze lezing komt het allemaal naar voren, krijgen God en mens hun getal, niet omdat zij getallen zijn, maar omdat zij een Verhouding hebben, omdat zij in Verhouding staan, en daarbij is getal als taal zeer behulpzaam. Getal ís verhouding.

Een indringend getal voor de mens is het getal 666. De Eeuwige heeft vele Namen en dus vele getallen, maar 21 en 26 springen er toch duidelijk bovenuit. Zij wonen ín die mens, die dan 666 is, maar weet die mens dat ook? Weet hij wel Wie er ín hem staat en weet hij wel vóór Wie hij staat? Daar staan we voor in dit verhaal.